De AI-nulmeting
Twaalf vragen die je in het MT stelt voordat je een AI-licentie aanschaft
De licenties lopen, de factuur komt elke maand binnen, en als je kijkt wie er deze maand heeft ingelogd zijn het er maar een paar. Hoe dan? Dat is het gesprek dat ik het vaakst voer bij bedrijven van twintig tot honderdvijftig man.
De reflex is dan een training inkopen, en natuurlijk is dat nuttig. Maar alleen een training helpt meestal niet, want het probleem zit zelden bij de knoppen. Het zit erin dat niemand heeft opgeschreven waarvóór AI er is, wie erover gaat, en hoe "af" eruitziet.
25 tegen 5
BCG onderzocht dit jaar bijna twaalfduizend mensen. Bedrijven met een heldere AI-aanpak halen 25 procentpunt meer meetbaar effect. Bedrijven die alleen een tool uitrollen halen er 5. Het verschil zit niet in het model en niet in je budget. Het zit in een stuk of tien vragen die vooraf beantwoord zijn.
Bron: BCG, AI at Work, juni 2026.
Wat is de AI-nulmeting?
Een invulbaar werkblad van twee pagina's met twaalf vragen, verdeeld over vier blokken.
Richting. Waarvoor hebben we dit gekocht, wie is eigenaar, en hoe ziet "af" eruit over zes maanden?
Mensen. Wie gebruikt het vandaag echt, wie gebruikt het stiekem, en aan wie kun je iets vragen zonder dom over te komen?
Werk. Welk terugkerend karwei kost de meeste tijd, en wat doen mensen met de tijd die ze besparen?
Risico. Welke gegevens gaan erin, wie is aansprakelijk als het misgaat, en wat zeg je tegen een klant die vraagt of jullie AI gebruiken?
Elke vraag scoor je met 0, 1 of 2. Onder de acht punten heb je tools en geen aanpak, en dan verdwijnt alles wat je nu koopt in de la.
Invulbaar op je computer. Geen e-mailadres nodig, geen nieuwsbrief.
Wat doe je na de AI-nulmeting?
Bespreek de uitslag in je MT. Niet om meteen een plan te maken, maar om te horen waar jullie het oneens zijn.
Bij de meeste bedrijven blijkt daar dat drie mensen een ander antwoord geven op vraag 1. Dat is geen probleem, dat is je startpunt. Zolang er geen gedeeld antwoord is op de vraag waarvóór je AI inzet, is elke tool die je koopt een gok.
Kom je er samen niet uit, of wil je dat iemand meekijkt? Plan een kennismaking. Dat kost je een half uur en verplicht je tot niets.
Eerst de basis op orde?
Scoort je team laag op blok 2 en 4, dan is kennis het eerste gat. De gratis online cursus AI-Geletterdheid bestaat uit zes korte, jargonvrije modules en levert elke medewerker een certificaat op. Meteen je bewijs voor de EU AI Act.